Anna Landtsocht

Weesstaat en moederlijke successie van Anna Landtsocht, dochter van Jan Landtsocht fs Christiaens en jonkvrouw Anna Adornes — 1615.

Deze akte is een belangrijke schakel in de reconstructie van de familie Landtsocht / Landsoght te Oostkamp. Zij behandelt het erfdeel van Anna Landtsocht, dochter van Jan Landtsocht, zoon van Christiaen, en van jonkvrouw Anna Adornes.

De tekst werd opgesteld in het kader van de voogdij over de onbejaarde kinderen. De voogden Jan de Ridder en Cornelis Tatse brachten de goederen op het papier van de wezen, in het bijzonder ten voordele van Anna. De andere kinderen waren volgens een eerdere akte van 5 maart 1613 reeds uit de voogdij gedaan.

De aanhef van de akte

De akte begint met de verschijning van de voogden:

De lezing “onbejaerde kinderen” is hier essentieel. Het gaat niet om overleden kinderen, maar om kinderen die op het ogenblik van de voogdijregeling nog niet volledig zelfstandig konden optreden. De akte handelt dus over hun rechten als wezen uit het sterfhuis van hun moeder.

Familieschema uit deze akte

De kinderen van Jan Landtsocht en Anna Adornes

Wat betekent “hun zelfve zijnde”?

Een belangrijke zinsnede in de akte is dat de andere vier delen toekomen aan Anna’s broeders ende zusters, hun zelfve zijnde. Daarmee wordt bedoeld dat deze broers en zusters voor hun eigen deel konden optreden. Zij werden dus niet langer op dezelfde manier door voogden vertegenwoordigd.

Dit sluit aan bij de voorafgaande vermelding dat hun delen reeds bij akte van 5 maart 1613 door het college van schepenen uit de voogdij waren gedaan. Het hoeft niet altijd letterlijk te betekenen dat zij volgens onze moderne betekenis “meerderjarig verklaard” waren, maar wel dat zij juridisch zelfstandig genoeg werden behandeld om hun aandeel zelf te bezitten of te beheren.

De goederen in de moederlijke successie

De akte bevat een zeer omvangrijke opsomming van goederen. Het gaat om hofsteden, landen, meersen, bossen, hakhout, cijnsrenten en achterstallige inkomsten. De goederen lagen verspreid over verschillende heerlijkheden en parochies in de omgeving van Oostkamp, Beernem en Brugge.

Gooris de Rammelare en zijn dochter Maria

De naam Gooris de Rammelare en vooral zijn dochter komen herhaaldelijk in de akte voor. Dit is genealogisch belangrijk. Gooris was gehuwd met een zuster van Jan Landtsocht. Zijn dochter, hier ook als Maijken vermeld, kan worden geïdentificeerd met Maria de Rammelare.

De goederen die samen met de dochter van Gooris de Rammelare worden vermeld, wijzen op een oudere familiale verdeling binnen de ruimere verwantschap Landtsocht. Zij bevestigen dat de nalatenschap niet los staat van een bredere familiekring, maar voortkomt uit eerdere erfenissen en verdelingen.

Christiaen Lantsoght, oom van de wezen

De akte noemt ook Christiaen Lantsoght als oom van de wezen. Dit is een sterke aanwijzing dat hij een broer was van Jan Landtsocht fs Christiaens. Hij komt voor bij gemeenschappelijke of verdeelde goederen, onder meer in meersen en bossen.

De band met de familie Adornes

Naast de naam van jonkvrouw Anna Adornes bevat de akte ook een afzonderlijke verwijzing naar een rente die aan het sterfhuis toebehoorde door een donatie van meester Pieter Adornes. Dat maakt de akte extra waardevol voor het onderzoek naar de band tussen de families Adornes en Landtsocht / Landsoght.

Het gaat dus niet enkel om een naamvermelding in een huwelijk, maar ook om concreet vermogen dat via de Adornes-context in het sterfhuis werd opgenomen.

Renten en achterstallen

Naast onroerende goederen bevatte het sterfhuis ook verschillende renten. Sommige waren gevestigd op gronden of hofsteden, andere op goederen in het kwartier van Brugge of op de ontvangst van Oostkamp. Een aantal inkomsten was achterstallig, onder meer sinds 1599.

Het aandeel van Anna

Op het einde van de akte wordt het aandeel van Anna in de vereffende baten van het sterfhuis samengevat. Haar deel bedroeg:

Dit bedrag bleef onder de wezen onder titel van successie. De voogden bleven daarvoor verantwoordelijk tegenover Anna. De akte vermeldt ook dat er nog jaarlijkse lasten waren en dat het sterfhuis betrokken was in verschillende processen voor de vierschaar van de stad Brugge, zowel als eiser als verweerder.

Waarom deze akte belangrijk is

Deze akte bewijst niet alleen dat Anna Landtsocht een dochter was van Jan Landtsocht fs Christiaens en jonkvrouw Anna Adornes. Zij maakt ook duidelijk dat de nalatenschap in vijf delen werd berekend.

Daardoor wordt het waarschijnlijk dat er naast de vier in de aanhef genoemde onbejaarde kinderen nog een ouder kind bestond. In de huidige stand van het onderzoek past Charles Landsoght, gehuwd met Magdalena de Clerck, daar het best. Hij kan de oudste zoon geweest zijn en daarom niet meer onder de voogdijformule van deze akte vallen.

Bron en situering